ENGELLERİ AŞANLAR:
ÇOCUK HAKLARINDA DAİR SÖZLEŞME
Madde 1
Bu sözleşmeye göre her insan on sekiz yaşına kadar çocuk sayılır.
Madde 2
Sözleşmeyi kabul eden devletle, bu sözleşmede yazılı olan hakları. Ülkelerinde her çocuğa hiçbir nedenle ayrım gözetmeksizin sağlamakla yükümlüdürler
Madde 3
1.Çocuklarla ilgili b ütün özel ve kamusal iş ve hizmetlerde temel düşünce çocuğun yararıdır.
2.Taraf devletler, çocuğun ana babasının yada kendisinden hukuken sorumlu olan diğer kişilerin ( vb) hak ve ödevlerini de göz önünde tutarak, çocuğun esenliği için gerekli bakım ve korumayı sağlamayı üstlenirler; bu amaçla, tüm uygun yasal ve yönetsel önlemleri alırlar.
3.Taraf devletler, çocukların bakımından yada korunmasından sorumlu kurumların, yetikli makamlarca konulan ölçütlere (özellikle güvenlik, sağlık personel sayısı gibi konulularda ) uygun olmasını sağlamak la yükümlüdürler.
Madde 4
Taraf devletler, bu sözleşmede tanılan hakların uygulanması için gereken bütün yasal ve yönetsel önlemleri alırlar.
Ekonomi, sosyal ve kültürel haklar için eldeki kaynakla olabildiğince geniş tutulmalı, gerekirse uluslar arası iş birliği yapılmalıdır.
Madde 5
Taraf devletler, çocuğa yol gösterme ve onu yönlendirme konusunda, ana babanın, diğer akrabaların veya çocuktan hukuken diğer kişilerin sorumluluklarına, hak ve ödevlerine saygı gösterirler.
Madde 6
Her çocuğun yaşam hakkı vardır.
Taraf devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için en çok çabayı göstermekle hükümlüdür.
Madde 7
Her çocuk doğumundan itibaren isim ve vatandaşlık hakkına ve mümkün olduğu ölçüde ana babasını bilme ve onlar tarafından hakkına sahiptir.
Madde 8
Taraf devletler, çocuğun vatandaşlık, isim ve aile bağlarını korumak hakkına saygı göstermek ve bu konuda yasa dışı müdahalelerde bulunmamakla yükümlüdürler.
Madde 9
1.Taraf devletler, çocuğun yararına ve yasalara uygun olmadıkça, ana babasından ayrılmasını sağlamakla yükümlüdürler.
Çocuk ana babası tarafından istismar yada ihmal edilirse, aileden ayrılmasına kadar verilebilir.
2.Ayrılıkla ilgili işlemlerde, ilgili bütün tarafları (ana,baba,çocuk gibi) işleme katılma ve görüşlerini bildirme hakkı vardır.
3.Taraf devletler,ana babasından veya yalnızca birinden ayrılmasına karar verilen çocuğun ,kendi yayarına aykırı olmadıkça,ana babasıyla düzenli biçimde kişisel ilişki kurma ve doğrudan görüşme hakkına saygı gösterilmesini sağlarlar.
4.Ayrılık,taraf devlet tarafından yapılan bir işlem (tutuklama,sürgün,sınır dışı etme vb)sonucu oluşmuşsa,söz konusu taraf devlet,istek üzerine çocuğun esenliğine zarar vermemek koşuluyla,ana babaya veya çocuğa, söz konusu kişinin bulunduğu yer hakkında gereken bilgiyi vermek zorundadır.
Madde 10
1.Çocuk yada ana babası tarafından,ailenin birleşmesi amacıyla yapılan,bir taraf devlet ülkesine girme yada onu terk etme konusundaki her türlü baş vuru, taraf devletlerce olumlu,insanı bir tutamda ve çabuklukla ele alınacaktır.
2.Ana babası ayrı devletlerde oturan bir çocuk,olağan üstü turumlar dışında,hem ana hem de babası ile düzenli biçimde kişisel ilişkiler kurma ve doğrudan görüşme hakkına sahiptir.Bu nedenle taraf devletler,çocuğun ve ana babasının taraf devletlerin ülkeleri dahil herhangi bir ülkeyi terk etme ve kenti ülkesine dönme hakkına saygı gösterirler.
Madde 11
Taraf devletler,çocukların yasa dışı yollarla ülke dışına çıkarılıp o ülkeye geri döndürülmemesini önlemelidirler.
Madde 12
1.Görüş oluşturma yeteneğine sahip çocuk,kendini ilgilendiren her konuda görüşmelerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir.Taraf devletler,bu görüşmeler çocuğun yaşına ve olgunluk derecesine uygun olarak dikkate alırlar.
2. Çocuğu etkileyen herhangi bir adli veya yönetsel işleminde çocuğu ya doğrudan doğruya yada bir temsilci aracılığıyla görüşü alınmalıdır.
Madde 13
1.Çocuk,düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir.Bu hak,ülke sınırları ile bağlı olmaksızın her türlü haber ve düşüncenin araştırılması,elde edilmesi ve iletmesi özgürlüğünü içerir.
2.Bu hakkın kullanılması yalnızca:
a)Başkasının hakkına ve itibarına saygı,
b)Milli güvenliğin,kamu düzeninin,kamu sağlığı ve ahlakını koruması nedenleriyle ve kanun tarafından ön görülmek ve gerekli olmak kaydıyla sınırlandırılabilir.
Madde 14
1.Taraf devletler,çocuğun, düşünce,din ve vicdan özgürlüklerine saygı göstermekle yükümlüdürler.
2.Taraf devletler,çocuğun,yeteneklerinin gelişmesi hakkında,ana babanın ve diğer sorumluların çocuğa yol gösterme hak ve ödevlerine saygı gösterirler.
3.Bir çocuğun dinini ve inançlarını açıklama özgürlüğü, kanunla düzenlemesi koşuluyla ve ancak kamu güvenliği, kamu düzeni,sağlık,ahlaki gereklilikler yada başkalarının temel hak ve özgürlüklerinin korunması nedenleriyle sınırlandırılabilir.
Madde 15
1.Taraf devletler, çocuğu gruplaşma ve barış içinde toplanma özgürlüğünü kabul ederler.
2.Bu hakların kullanılması, ailesine, demokratik toplum düzeninin gerektiği ve yasalla zorunlu kılınan durumlarda, ulusal güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni, kamu sağlığı, aktöre yada başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle sınırlandırıla bilir.
Madde 16
Hiçbir çocuğun özel yaşamına ,ailesine,konutuna veya iletişimine, keyfi ya da haksız olarak müdahale edilemez.Hiç bir çocuğun onuruna ve itibarına haksız olarak saldırılamaz.
Çocuğun , bu tür müdahale ve saldırılara karşı yasal korunma hakkı vardır.
Madde17
Taraf devletler kitle iletişim araçlarını kullanarak çocuğun, toplumsal,ruhsal ve ahlaki ve esenliği ile ilgili bedensel ve zihinsel sağlığını getirebilmeye yönelik çeşitli ve ulusal uluslararası kaynaklardan bilgi ve belge edinmesini sağlamaya önem verirler.
Bu amaçla taraf devletler:
a) Kitle iletişim araçlarını ,toplumsal ve kültürel bakımından çocuğa ve yararlı olan ve 29. maddenin ruhuna uygun bilgi ve belgeleri yazmak için özendirirler.
b) Bu tür bilgi ve belgelerin üretimi, değişimi ve yayımı amacıyla uluslar arası iş birliğini özendirirler.
c) Çocuk kitaplarının üretilmesi ve yayılmasını özendirirler.
ç) Kitle iletişim araçlarını, azınlık ya da bir yerli ahaliye mensup çocukların dil gereksinimlerine özel önem göstermeleri konusunda özendirirler.
d) 13. ve 18. maddelerde yer alan kurallar göz önünde tutularak çocuğun, esenliğine zarar verebilecek bilgi ve belgelere karşı koruması için uygun yönlendirici ilkeler geliştirilmesini özendirirler.
Madde 18
1.Taraf devletler, çocuğun yetiştirilmesinde ve gelişmesinin sağlanmasında ana babanın birlikte sorumluluk taşıdığı ilkesini kabul ederler.
Ana baba ya da hukuken sorumlu kişiler, her şeyden önce çocuğun yararını göz önünde tutarak hareket ederler.
2.Taraf devletler, çocuğun yetiştirilmesi konusundaki sorumluluklarını yerine getirirken ana babaya ve hukuken sorumlu kişilere uygun yardımı yaparlar.
3.Taraf devletler, çalışan ana babanın ve çocukların, çocuk bakımı, hizmet ve kurumlarından yararlanabilmesi için her türlü önlemi alırlar.
Madde 19
Taraf devletler, çocuğun, ana babasının, hukuken sorumlu ya da bakmakla yükümlü bir kişinin yanındayken bedensel veya zihinsel saldırı, şiddet, istismar, ihmal, ırza geçme gibi her türlü kötü davranışa karşı korunması için yasal (adliyenin işe el koyması), yönetsel (yetkili makama bildirmesi), toplumsal ve eğitsel (sosyal programların düzenlenmesi) önlemleri alırlar.
Madde 20
1.Geçici veya sürekli olarak aile çevresinden yoksun kalan ya da bu ortamda bırakılması uygun olmayan her çocuk, devletten özel koruma ve yardım görme hakkına sahiptir.
2.Taraf devletler, bu çocuklara ulusal yasalarına göre uygun olan bakımı sağlayacaklardır.
3.Uygun bakım yöntemleri düşünülürken çocuğun yetiştirilmesinde sürekliliğin korunması ve çocuğun etnik, dinsel, kültürel ve dil kimliğine gereken saygı gösterilecektir.
Madde 21
Evlat edinme sistemini kabul eden taraf devletler, çocuğun yararını esas alarak şu ilkeleri gerçekleştirilirler:
a) Bir çocuğun evlat edinilmesine ancak yetkili makam karar verir. Bu makam, sağlıklı bir karar vermek konusunda gereksinim duyduğu güvenilir bilgilerin tamamına ulaşmalıdır.
b) Taraf devletler, çocuğun kendi ülkesinde uygun bir biçimde bakılması mümkün olmadığında ya da uygun aile bulunmadığında, ülkeler arası evlat edinmenin de çözüm olduğunu kabul ederler.
Madde 22
Taraf devletler, mülteci statüsü kazanmaya çalışan ya da mülteci sayılan bir çocuğun, insan haklarına veya konularına ilişkin uluslar arası sözleşmelerde tanınan hakları kullanması için gerekli bütün önlemleri alırlar.
Madde 23
1.Taraf devletler, zihinsel ya da bedensel özürlü çocukların, saygınlıklarını güvence altını alan, öz güvenlerini geliştiren ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılmalarını kolaylaştıran koşullar altında yaşamaları gerektiğini kabul ederler.
2.Taraf devletler, özel bakımdan yararlanabilmeleri için özürlü çocuklara uygun yardımın yapılmasını sağlarlar.
3.Özürlü çocuğa yapılacak yardımlar, ona bakanların parasal durumları göz önüne alınarak, olanaklar ölçüsünde ücretsiz sağlanır.
4.Taraf devletler, özürlü çocukların korunmasında tıbbi, psikolojik ve eğitsel hizmetler konusunda işbirliği yaparlar.
Madde 24
1.Çocuğun sağlık hizmeti veren kuruluşlardan yararlanma hakkı vardır.
2.Taraf devletler, bu yükümlülüklerini yerine getirirken özellikle:
a)Bebek ve çocuk ölüm oranlarını düşürmek;
b)Bütün çocuklar için temel sağlık hizmetlerini sağlamak;
c)Çevre kirlenmesinin tehlikelerini ve zararlarını göz önüne alarak, hasatlıklara ve yetersiz beslenmeye karşı mücadele etmek
d)Anneye doğum öncesi ve sonrası uygun bakımı sağlamak;
e)Bütün toplumu ana ve çocuk sağlığı, toplum ve çevre sağlığı ve kazaların önlenmesi konusunda bilgilendirmek;
f)Aile planlaması ve koruyucu sağlık hizmetlerini geliştirmek konularında uygun önlemleri alırlar.
3.Taraf devletler, çocukların sağlığı için zararlı geleneksel uygulamaları kaldırmaya yönelik önlemleri alırlar.
4.Taraf devletler, sağlık hakkının yaşama geçirilmesini sağlamak amacıyla uluslar arası iş birliği yaparlar.
Madde 25
Taraf devletler, yetkili makamlarca koruma ve bakım altına alınan ve hakkında bir yerleştirme önlemi uygulanan çocuğun, gördüğü tedavinin ve içinde bulunduğu koşulların belli aralıklarla izlenmesi hakkına sahip olduğunu kabul ederler.
Madde 26
Her çocuğun, sosyal sigorta dahil, sosyal güvenlikten yararlanma hakkı vardır.
Madde 27
1. Her çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişmesini sağlayacak yeterli bir yaşam düzeyine sahip olma hakkı vardır.
2. Bu yaşam koşullarını sağlama sorumluluğu, sahip oldukları olanaklar ve mali güçlükler çerçevesinde, öncelikle çocuğun ana babasına yada hukuken sorumlu diğer kişilere aittir.
3. Taraf devletler, bu koşulların sağlanmasında olanakları ölçüsünde ana babaya ve hukuken sorumlu diğer kişilere yardımcı olmakla yükümlüdürler.
Madde 28
1. Taraf devletler, çocuğun eğitim hakkını kabul ederler. Bu hakkın kademeli ve fırsat eşitliğine uygun olarak yaşama geçilmesi için :
a) İlköğretimi herkes için zorunlu ve parasız hale getirirler.
b) Mesleki orta öğretimde gelişmesini teşvik ederler.
c) Yüksek öğretimi, yetenekleri doğrultusunda herkese açık hale getirirler.
d) Eğitim ve meslek seçimine ilişkin bilgi ve rehberliği bütün çocuklar için elde edilir hale getirirler.
e) Okullarda düzenli biçimde devamın sağlanması ve okulu terk etme oranlarının düşürülmesi için önlem alırlar.
2. Taraf devletler, okul disiplininin çocuğun insan olarak taşıdığı saygınlıkla bağdaşmasını sağlayacak önlemlerini alırlar.
3. Taraf devletler, cehaletin ve okul yazar olmama durumunun ortadan kaldırılması, çağdaş öğretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması, bilimsel ve teknik bilgilere ulaşılması konularında uluslararası iş birliği yaparlar.
Madde 29
Taraf devletler, çocuk eğitiminin aşağıdaki amaçlara yönelik olmasını kabul ederler:
a) Çocuğun kişiliğinin, zihinsel ve bedensel yeteneklerinin mümkün olduğunca geliştirilmesi;
b) Çocuğun insan haklarına ve temel özgürlüklere, Birleşmiş Milletler Antlaşması’nda benimsenen ilkelere saygısının geliştirilmesi;
c) Çocuğun, ana babasına, kültürel kimliğine, dil ve değerlerine, yaşadığı ülkenin ulusal değerlerine ve kendisininkinden farklı uygarlıklara saygısının geliştirilmesi;
d) Çocuğun, anlayış, barış , hoşgörü , cinsler arası eşitlik ve tüm insanlar arasında dostluk ruhuyla, özgür bir toplumda yaşamanın sorumluluklarını üstlenecek şekilde hazırlanması;
e) Çocuğun doğal çevreye saygısının geliştirilmesi.
Madde 30
Soya, dine yada dile dayalı azınlıklar kendi kültürlerinden yararlanma, dinlerine inanma ve dinlerini uygulama, kendi dillerini kullanma hakkından yoksun bırakılamaz.
Madde 31
1. Çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama, yaşına uygun eğlence etkinliklerinde bulunma, kültürel ve sanatsal yaşama özgürce katılma hakkı vardır.
2. Taraf devletler, çocuğun kültürel ve sanatsal yaşama katılma hakkına saygı gösterirler. Bu hakkın kullanılması olanaklarını geliştirirler.Taraf devletler çocuklara, boş zamanlarını değerlendirme, dinlenme, sanata ve kültüre ilişkin etkinliklerde bulunma konusunda uygun ve eşit fırsat sağlarlar.
Madde 32
1. Çocuğun ekonomik sömürüye ve her türlü tehlikeli işte yada bedensel, zihinsel, ruhsal, toplumsal gelişmesine zarar verecek nitelikte çalıştırılmaya karşı korunma hakkı vardır.
2. Taraf devletler, bu hakkın uygulamaya konulmasını sağlamak için yasal, yönetsel, toplumsal ve eğitsel her önlemi alırlar. Özellikle :
a) İşe giriş yaşının alt sınırını belirler.
b) Çalışma süresine ve koşullarına ilişkin uygun düzenlemeleri yaparlar.
c) Bu maddenin uygulanmasını sağlamak için uygun ceza yada başka yaptırımlar ön görürler.
Madde 33
Taraf devletler, çocuğun uyuşturucu kullanımına karşı korunması ve bu tür maddelerin yasa dışı üretimi ve kaçakçılığı alanında çocuktan yararlanılmasını önlemek amacıyla yasal, toplumsal ve eğitsel önlemleri almakla yükümlüdürler.
Madde 34
Taraf devletler, çocuğu, cinsel sömürüye karşı korumayı üstlenirler. Özellikle :
a) Çocuğun yasa dışı bir cinsel faaliyete girişmek üzere kandırılmasını yada zorlanmasını;
b) Çocuğun fuhuş yada diğer yasa dışı cinsel faaliyetlerde bulundurularak sömürülmesini,
c) Çocuğun pornografik amaçlarla sömürülmesini önlemekle yükümlüdürler.
Madde 35
Taraf devletler, çocukların kaçırılmalarını, satılmalarını yada fuhşa konu olmalarını önlemek için iş birliği yaparlar.
Madde36
Taraf devletler ,esenliğinde herhangi bir biçimde zarar verebilecek başka her türlü tüm sömürgeye karşı çocuğu korurlar.
Madde37
a) Hiçbir çocuk,işkence ya da diğer zalimce ,insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele ve cezaya tabi tutulamaz.18 yaşından küçük olanlara işledikleri suçlar nedeniyle idam cezası ve salıverme koşulu bulunmayan ömür boyu hapis cezası verilemez.
b) Hiçbir çocuk yasadışı ve keyfi biçimde özgürlüğünde yoksul bırakılmaz.Bir çocuğun tutuklanıp Salı konulması ve ya hepsi,yasa gereği ancak en son başvurulacak bir önlem olarak düşünülüp,uygun olabilecek en kısa süre ile sınırlı tutulacaktır.
c) Özgürlüğünden yoksul bırakılan her çocuğa insancıl biçimde ve insan kişiliğinin özünde bulunan saygınlık ve kendi yaşındaki kişilerin gereksinmleri göz önünde tutularak davranılacaktır.Özgürlüğünden yoksun olan her çocuk,kendi yararı aksine gerektirmedikçe ,özellikle yetişkinlerde ayrı tutulacak ve olağan üstü durumlar dışında ailesiyle yazışma ve görüşme yoluyla ilişki yolu kurma hakkına sahip olacaktır.
ç) Özgürlüğünden yoksun bırakılan her çocuk, kısa zamanda uygun olan diğer yasal yardımlardan yararlanma hakkına sahip olacağı gibi, özgürlüğünden yoksun bırakılmasının yasaya aykırılığını bir mahkeme ya da bağımsız ve tarafsız diğer bir yetkili makam önünde iddia ve böylece bir işlemle ilgili olarak ivedililikle karar vermesini isteme sahip isteme hakkına sahip olacaktır.
Madde 38
1-Taraf devletler, silahlı çatışma ve durumunda kendilerine uygulanabilir olan uluslar arası hukukun ,çocukları da kapsayan insanı kurallarına uymak ve uyulmasın sağlamak hükümlülüğünü üstlenirler.
2- Taraf devletler,15 yaşından küçüklerin çatışmalara doğrudan katılması için gerekli önlemleri alırlar.
3-Taraf devletler, 15 yaşına gelmemiş çocukları askere almaktan kaçınırlar.
4- Taraf devletler ,silahlı çatışmadan etkilenen çocuklara koruma ve bakım sağlamak her türlü önlemi alırlar.
Madde 39
Taraf devletler ,her türlü ,ihmal sömürü ,işkence ya da insanlık dışı ve aşağılayıcı ve muameleye uğramış olan ya da silahlı çatışma mağduru olan bedensel ve ruhsal sağılığına yeniden kavuşmasını ve yeniden toplumla bütünleşebilmesini sağlamak için uygun olan önlemeleri alırlar.
Madde 40
1- Taraf devletler ,ceza yasasını ihmal ettiği edilen her çocuğun taşıdığı saygınlık ve değer duygusunu geliştirecek ve başkalarının ve insan hakkına ve özgürlüklerine saygı duymasını pekiştirecek nitelikte muamele hakkını kabul ederler.
2- Taraf devletler , özellikle şunları sağlamakla hükümlüdür:
a) İşlendiği zaman ulusal ya da uluslararası hukukça yasaklanmamış bir fiil nedeniyle,hiçbir çocuk hakkında ceza ihlal ettiği iddiası sürülemez.
b) Ceza yasasını ihlal ettiği ileri sürülen her çocuk şu güvencelere sahiptir.
i) Suçlamalar yasal olarak kanıtlanıncaya kadar masum sayılmak;
ii) Suçlamalardan haberdar edilmek ve savunmasının hazırlanmasında her türlü yardımdan yararlanmak;
iii) Yetkili bağımsız ve yansız bir mahkeme ,adil bir duruşma ile gecikmesizin yargılanmak;
Yararına aykırı olmadığı sürece ana babasını ya da yasal temsilcisini duruşmada bulundurmak;
iv) Tanıklık etmeye ya da suçunu kabul etmeye zorlanmamak;
v) Hakkında verilen kararın,yüksek bir mahkemede durumunda,parasız çevirmen yardımından yararlanmak;
vii) Kovuşturmanın her aşamasında ,özel hayatın gizliliğine saygı gösterilmesini istemek.
3- Taraf devletler:
a)Belli bir yaşın altında olan çocuğun ceza görmeyeceğini kabul ederler.
b)Bu çocuklar hakkında adli kovuşturma olmaksızın önlem almak konusunda çaba gösterirler.
4-Koruma önlemi yönlendirme ve gözetim kararları,danışmanlık, şartlı salıverme, bakım için yerleştirme,eğitim ve meslek öğretme programları ve diğer kurumsal bakım seçenekleri gibi çeşitli uygulamalarda ,çocuklara durumları ve suçları ile orantılı kendi yararlarına olacak biçimde muamele edilmesi sağlanacaktır.
Madde 41
Bu sözleşmedeki hükümler,taraf devletlerin ulusal yasalarında yer alan çocuk haklarının gerçekleşmesine daha fazla yardımcı olan hükümleri etkilemez.
2/4/2007 | Kategori: COCUK HAKLARINA DAIR SOZLESME | Yorum (0) Yorum yaz! Kalici Baglanti
<<Önceki Yazılarım
|1/53|Sonraki Yazılarım>>
Rize'de eğitim uygulama okulunda zihin engelliler öğretmeni olarak görev yapmaktayım.Bu çocukları daha iyi tanımamız gerektiğini düşünüyorum.İlgilenen, konuyla alakalı herkesin aradığını bulabilmesi dileğiyle...
'Onların engelli olmaları duygularının da engelli olduğu anlamına gelmez.'
'Anne, baba, arkadaşlar, komşular' evet ben engelliyim ama benim de yapabileceğim bir çok şey var.
'Bana yardım etmek istiyorsanız, benim yerime yapmayın.Lütfen yapmama izin verin'
Bedava Oyunlar
Vynet
islami Linkler
Toplist
